stabil objeler yok ki hic etrafta..
uzayda ne kadar uzaga bakarsak o kadar gecmişe bakmıs oluruz. mesela öyle bi uzaga bakabilsek ki 13.7 milyar önceki big bangi bile görebilirz.bu tıpkı su an gördügümüz günesin yaklasık 8.5 dk önceye ya da ay’ın 1.5 sn öncesine ya da alfa centauri takım yıldızının görüntüsünün aslında 4.3 yıl öncesine ait olması gibi.
su anda kafamızı kaldırıp uzaya baktıgımızda orada parıldamakta olan yıldızların , tam da su an da aslında orda olup olmadıklarını asla bilemeyecegiz :/ yani su anda alfa centaurinin 3 yıldızından biri sönüyor ve kara delige dönüsüyor olabilir ve biz bunu 4.3 yıl sonra görebilecegiz.
that’s f.cking creapy … isn’t that ?
Aralık 14, 2009 5:34 pm
Salute! Neden bu yorumu yapıyorum aslında (bkz: piyango) kendim de emin değilim ama aklıma takılmış bir olgu zamanın çizgiselliği. Bir hikayecik ile fikrini almak üzere betimleme yapmak istiyorum:
Diyelim ki bir kedin var. O kadar küçük ve sevimli ki, onunla zararsız bir deney yapmak istiyorsun. Onu içine sığabileceği ve kesinlikle çıkamayacağı ancak havasız da kalmayacağı bir karton kutuya koy ve yanına bir tas süt yerleştir. Kutuyu kapat.
Mantık “kedi sütü içer” der. Ancak mantığa aykırı olarak birisi “kedi sütü içmeyebilir çünki belki süt bozuktur ve o bunu anlamıştır.” diyebilir. Üçüncüsü ise “kedi bir miktar içer ve doyunca gerisini bırakır” der.
Sen kutunun kapağını açıp bakana kadar hepsi de 3 farklı boyuta dağınık gelecekler halinde var oluşta kapı açarlar. Kedi bozuk sütü içmiş ve ölmüş bile olabilir. (ihtimaller arttıkça entropi de artar) Geriye döndüremezsin, asla kutuya hiç koymadığın bir an oluşmaz. Kutuyu açtığında ve sütde dokunmak üzere olan kediyi gördüğünde diğer kapılar kapanır mı?
Ancak: hayaller bunu olanaklı kılar, yani kapıları açık tutar. Sen kutuyu tüm yazı boyunca hayal ettin. Asla kutu yoktu. Olmamış bir şeyi var olmuş kılmaz ancak zamanın çizgiselliğini yok sayar. Dalgalar halinde de olabileceğini, ağlanıp budaklanabileceğini, ihtimallere maddeyi farklı yollardan aynı saniye içinde taşıyabileceğini iddia edenler var ve her zaman bilimsellikten ziyade hayali kalmış bir konu bu.
*Benim işim hayaller ile
Soruya gelelim: Zaman düz bir doğru, akan bir ırmak değil; ama akıntıları olan bir okyanus ise? Tortular ve yosunları, balık sürülerini dört bir yana kendi bildikleri denizler dışında başka diyarlara taşıyabiliyorsa? O zaman o dünyalardan birinde göğe bakan kişi senden 1 saniye öndeyse ve yine o kişi de “sense” birden fazla “sen” olması durumunda her anı her boyutu ile biliyor olmaz mısın?